Infolinia 22 88 777 00

Patogeny alarmowe – co to jest?

W ostatnich latach wśród pacjentów hospitalizowanych wzrasta odsetek nosicieli patogenów alarmowych. Co to takiego? Dlaczego są groźne? Jak z nimi walczyć? O tym poniżej.

  • Patogeny alarmowe definicja
  • Patogeny alarmowe groźne dla osób starszych
  • Liczba zakażeń rośnie
  • Patogeny alarmowe postępowanie
  • Lista patogenów
  • Patogeny alarmowe definicja

    Patogeny alarmowe to drobnoustroje lekooporne i zagrażające życiu, których rozprzestrzenianie się stanowi poważny problem epidemiologiczny. Największy problem terapeutyczny stanowią szczepy wytwarzające ß-laktamazy oraz karbapenemazy typu KPC, MBL (NDM-1), OXA-48, głównie u Klebsiella pneumoniae i Escherichia coli.

    Śmierć antybiotyków – nowe życie patogenów alarmowych

    Opieka nad pacjentem z nosicielstwem bakterii alarmowych stanowi poważne wyzwanie dla placówki medycznej. Te naukowe hasła przekładają się na wymierne liczby. Dyrektor Biura Światowej Organizacji Zdrowia w Polsce dr Paulina Karwowska wskazuje, że każdego roku 10 mln ludzi będzie umierać, ponieważ antybiotyki nie są skuteczne. Raport WHO na temat obciążenia endemicznymi zakażeniami związanymi z opieką zdrowotną na świecie podaje, że w Europie zakażenia powstałe w placówkach opieki zdrowotnej są przyczyną 16 mln. dodatkowych dni hospitalizacji, 37 tys. zgonów i przyczynkiem do kolejnych 110 tys. zgonów rocznie. Bardzo często mówimy tu o zakażeniach patogenami alarmowymi.

    Patogeny alarmowe groźne dla osób starszych

    Bycie nosicielem „superbakterii” co do zasady nie jest groźne. W większości przypadków przeniesienie drobnoustroju skutkuje jedynie tzw. nosicielstwem, czyli bakteria pozostaje w organizmie nie powodując zakażenia. Dopiero dalszym etapem jest powstanie sytuacji, w której dochodzi do zakażenia inwazyjnego. W przypadku seniorów, u których większości układ odpornościowy jest osłabiony sytuacja, w której w przypadku choroby nie działa większość bądź wszystkie antybiotyki, a jedynym lekarstwem pozostaje własny system odpornościowy, może być groźna. Zwykłe przeziębienie rozwinąć w coś o wiele gorszego.

    By sprawdzić jak rozpowszechnione są patogeny alarmowe wśród seniorów w Domu Opieki Józefina przeprowadziliśmy testy na ich obecność wśród pacjentów, którzy mieli być przyjęci do pobytu w ośrodku stacjonarnym po pobycie szpitalnym. Wśród kilkunastu pacjentów prawie 50% było nosicielami tych patogenów. Oczywiście nie jest to reprezentatywna grupa pozwalająca na snucie daleko idących wniosków. Jest to jednak wyraźna wskazówka, iż są one dużo bardziej powszechne niż nam się wydaje, a pobyt w szpitalu stanowi w wielu przypadkach zagrożenie epidemiologiczne dla seniora. Warto się zastanowić, czy u pacjentów przyjmowanych do DPS-ów, ZOL-i czy szpitali nie wprowadzić obligatoryjnych testów na obecność patogenów. Tak aby móc zastosować właściwy reżim sanitarny w opiece nad nimi. Prawdopodobnie podobnymi testami należałoby objąć także personel placówek.

    Liczba zakażeń rośnie

    Już jakiś czas temu w doniesieniach prasowych można było znaleźć informacje o tym, że u kilkuset pacjentów warszawskich szpitali stwierdzono bakterię Klebsiella pneumoniae New Delhi, oporną na wszystkie antybiotyki.
    – Liczba zakażeń rośnie lawinowo i jest trudna do zatrzymania. To jedna z najgroźniejszych sytuacji epidemiologicznych w Europie. Wynalezienie lekarstwa na tę bakterię prawdopodobnie potrwa kilka lat – mówił dr Tomasz Ozorowski, mikrobiolog, ekspert Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków. – Od tamtego czasu sytuacja prawdopodobnie nie uległa poprawie tylko pogorszeniu. Niestety prym w zagrożeniu epidemiologicznym wiedzie Warszawa. Zgodnie z opinią dr Ozorowskiego: „Zakażenia powodowane przez superbakterię Klebsiella pneumoniae typu ND wykryto w większości warszawskich szpitali. W Poznaniu udało się je powstrzymać. W Warszawie w 12 szpitalach wykryto aż 19 ognisk, a następnych miesiącach kolejne sześć w sześciu szpitalach. To wielka porażka warszawskich systemów kontroli zakażeń szpitalnych.

    Patogeny alarmowe postępowanie

    Choć listę patogenów alarmowych zawarto już w formie ostrzeżenia w jednym z rozporządzeń Ministerstwa Zdrowia w 2011 r., a w 2012 r. powstały szczegółowe zasady postępowania rekomendowane przez Ministerstwo Zdrowia wydaje się, że temat został zignorowany. U osób wypisanych ze szpitali badań się nie przeprowadza. Choć badaniom przesiewowym powinni być poddawani pacjenci którzy aktualnie są przyjmowani do szpitala i w wywiadzie podają, że leczyli się w warszawskich szpitalach w ciągu ostatniego roku, takie zalecenie także nie występuje. Stąd jeżeli nie ma innych podstaw medycznych do zrobienia tego typu badań często nie wiadomo, że pacjent przyjęty na dany oddział jest nosicielem patogenów alarmowych.

    Odrębnym tematem, choć równie istotnym jest nosicielstwo patogenów u personelu szpitala, bądź placówki medycznej. Zarówno lekarzy, ale może przede wszystkim pielęgniarek, salowych czy opiekunów medycznych. Wydaje się, że bitwę o antybiotyki już przegraliśmy. Szkoda gdybyśmy przegrali też walkę z rozprzestrzenianiem się patogenów alarmowych. Gdyby pacjenci przed pójściem do szpitala musieli się dwa razy zastanowić, czy bardziej opłacalne dla ich zdrowa jest udanie się na leczenie i ryzyko zakażenia się patogenami, czy też brak leczenia szpitalnego.

    Lista patogenów:

  • gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus) oporny na metycylinę (MRSA) lub glikopeptydy (VISA lub VRSA) lub oksazolidynony;
  • enterokoki (Enterococcus spp.) oporne na glikopeptydy (VRE) lub oksazolidynony;
  • pałeczki Gram-ujemne Enterobacteriaceae spp. wytwarzające beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum substratowym (np. ESBL, AMPc, KPC) lub oporne na karbapenemy lub inne dwie grupy leków lub polimyksyny;
  • pałeczka ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa) oporna na karbapenemy lub inne dwie grupy leków lub polimyksyny;
  • pałeczki niefermentujące Acinetobacter spp. oporne na karbapenemy lub inne dwie grupy leków lub polimyksyny;
  • szczepy chorobotwórcze laseczki beztlenowej Clostridium difficile oraz wytwarzane przez nie toksyny A i B;
  • laseczka beztlenowa Clostridium perfringens;
  • dwoinka zapalenia płuc (Streptococcus pneumoniae) oporna na cefalosporyny III generacji lub penicylinę;
  • grzyby Candida oporne na flukonazol lub inne leki z grupy azoli lub kandyn;
  • Literatura tematu:

    Paluchowska P. ,Skalkowska M., Spelak A.,Budak A. Występowanie patogenów alarmowych w środowisku szpitalnym
    http://yadda.icm.edu.pl

    Ciszewski M., Czekaj T. Grzybicze zakażenia szpitalne–narastające zagrożenie
    www.researchgate.net/profile/Marcin_Ciszewski/publication/270686792

    Wieder-Huszla S., Jurczak A., Grochans E., Giedrys-Kalemba S. Występowanie zakażeń wśród pacjentów po zabiegach operacyjnych przebywających w oddziale intensywnej terapii www.phie.pl/pdf/phe-2012/

    Dr med. Paweł Grzesiowski Nowe przepisy w sprawie czynników alarmowych, rejestracji i raportowania zakażeń szpitalnych http://www.shl.org.pl/mat_konferencyjne

    Patogeny alarmowe – co to jest?
    Rate this post

    Ten wpis ma 0 komentarzy

    Zostaw komentarz