Infolinia 22 88 777 00

Choroba Parkinsona Objawy

Choroba Parkinsona jest najczęściej występującym schorzeniem neurodegeneracyjnym. Przede wszystkim dotyka osoby po 60. roku życia. Pierwszy opisał ją w 1817 roku James Parkinson – użył sformułowania „drżączka poraźna”. Główne objawy choroby Parkinsona to zaburzenia motoryczne: chodu, równowagi, drżenie rąk.

W Polsce na chorobę Parkinsona w różnych stadiach cierpi prawie 100 tysięcy osób. Choroba nie jest obecnie uleczalna, ale prowadzi się badania nad regeneracją neuronów i leczeniem komórkami macierzystymi. Projektuje się także urządzenia, poprawiające komfort życia osób z objawami choroby Parkinsona.

Uwaga: choroba Parkinsona jest czymś innym parkinsonizm, który nie jednostką chorobową, choć wykazuje podobne do choroby Parkinsona objawy.

Triada objawów Parkinsona
Choroba Parkinsona – objawy motoryczne
Zaburzenia chodu
Drżenie
Objawy pozamotoryczne
Problemy ze snem w chorobie Parkinsona
Objawy przedkliniczne
Wczesne objawy choroby Parkinsona
Objawy późne/ zaawansowane
Objawy wegetatywne
Zaburzenia wzrokowe
Objawy nietypowe
Objawy psychiczne

Triada objawów choroby Parkinsona

Tzw. triada objawów choroby Parkinsona pozwala na diagnozę. Będą to:

  • sztywność mięśniowa (tzw. objawy drutu ołowianego lub koła zębatego w czasie zginania kończyny górnej w stawie łokciowym);
  • drżenie spoczynkowe;
  • zaburzenia równowagi i postawy ciała (po wykluczeniu przyczyn błędnikowych, czucia itp.).

Objawy choroby Parkinsona dzieli się przede wszystkim na te z zakresu motoryki oraz te pozamotoryczne.

Choroba Parkinsona – objawy motoryczne

Objawy motoryczne w chorobie Parkinsona to m.in.:

  • chwiejny chód
  • drżenie (jest ono najwcześniej widoczne)
  • ruchy mimowolne (tiki, ruchy pląsawiczne, ruchy atetotyczne – „dziwne” zginanie rąk, nieskoordynowane ruszanie palcami, kiwanie głową itd.)
  • przygarbienie ciała
  • osłabienie siły mięśni
  • spowolnienie ruchów (bradykinezja)
  • mikrografia (pisanie coraz mniejszych liter).

Zaburzenia chodu

Jest szereg charakterystycznych cech zmienionego chodu u osoby cierpiącej na chorobę Parkinsona. Te objawy choroby Parkinsona skoncentrowane na poruszaniu się to m.in.:

  • wyraźne skrócenie kroku (np. powłóczenie nogą)
  • zwiększona liczba kroków
  • zmniejszenie szybkości kroków
  • zmniejszenie częstotliwości kroków

A także:

  • zbaczanie w jedną stronę
  • „szuranie stopami”
  • brak ruchu ramion np. przy obracaniu się
  • nagła blokada chodu („zamrożenie”)
  • problem z wystartowaniem chodu
  • zawahania chodu, zawahania w przestrzeni.

Dodatkowo objawy choroby Parkinsona dotyczące chodzenia to: objaw pulsji (nagłe utraty równowagi, upadki) i objaw tunelu (w wąskim przejściu chory staje, zaczyna dreptać).

Tzw. „zamrożenie chodu”, czyli nagła blokada chodu dodatkowo dzieli się na szczególne postaci:

  • „akinezja’’ (brak ruchu) – chory stoi nieruchomo, nie stara się pokonać zahamowania
  • drżenie w miejscu – chory rusza szybko stopami, jednak ostatecznie ruch nie następuje
  • „szuranie nogami”- chory częściowo pokonuje blokadę, jest ruch chociaż nieprawidłowy.

Drżenie

Drżenie jako objaw choroby Parkinsona jest bardzo istotne dla ostatecznej diagnozy. Warto nie lekceważyć „wypadania z rąk filiżanki” itp. i zgłaszać się na badania. Najczęściej drżenie spoczynkowe dotyka kończynę górną. Jednak u osób starszych ten objaw choroby Parkinsona może przemieścić się i na stopę, brodę, żuchwę, język. Rzadziej na głowę. Drżenie wśród objawów choroby Parkinsona trzeba uważnie obserwować: pojawia się w pozycji siedzącej, gdy ręce spoczywają na kolanach albo stojącej, gdy swobodnie zwisają.

Ponieważ drżenie ogromnie obniża jakość życia w chorobie Parkinsona, szuka się różnych rozwiązań. Testuje się na przykład leczenie drżenia – objawu choroby Parkinsona – przy pomocy wiązek ultradźwięków, bez konieczności otwierania czaszki.

Od lat 50. wykonywało się talamotomię – chirurgiczne zabiegi na części mózgu. Obecnie jednak działania lekarzy idą w kierunku metod takich jak: stosowanie CyberKnife, głęboka stymulacja mózgu (poprzez umieszczanie elektrod) i in. CyberKnife został zakupiony przez kilka ośrodków w Polsce i potwierdza skuteczność radioterapii w leczeniu drżenia jako jednego z objawów choroby Parkinsona.

Objawy pozamotoryczne

Objawy pozamotoryczne w chorobie Parkinsona dzieli się na:
1. Zaburzenia czynności układu autonomicznego:

  • odczuwanie nadmiernego gorąca/zimna
  • zaparcia
  • impotencja
  • problemy z oddawaniem moczu
  • ślinienie się

2. Zaburzenia neuropsychiatryczne

  • niepokój
  • zaburzenia psychotyczne
  • zaburzenia depresyjne
  • zaburzenia poznawcze (liczenie, podejmowanie decyzji, mówienie, pamięć)
  • problemy ze snem, zmęczenie, bóle nóg i in.

Problemy ze snem w chorobie Parkinsona

Bezsenność lub problemy ze snem są częstym objawem choroby Parkinsona. Sztywność mięśni, problemy psychiczne, przyjmowane leki (powodują koszmary lub żywe sny) – to wpływa na jakość odpoczynku. Zaburzona faza REM jest także objawem choroby Parkinsona – chory może wstawać przez sen, chodzić, kopać, uderzać. Naszego bliskiego może wybudzać nawet hałas spowodowany drżeniem poduszki. Może także mieć epizody bezdechu sennego. Z kolei te problemy prowadzą do nadmiernej senności w ciągu dnia. Pomocne w zmniejszeniu problemu ze snem w objawach choroby Parkinsona, będą np.: uregulowany rytm dnia, nie picie dużej ilości płynów tuż przed snem, ruch na świeżym powietrzu w ciągu dnia.

Objawy przedkliniczne

Objawy przedkliniczne choroby Parkinsona mogą trwać nawet kilka lat. Mogą wyjść jedynie w testach fizjologicznych, testach genetycznych i podczas specjalnych badań tomograficznych albo ultrasonograficznych mózgu. Objawy przedkliniczne dzieją się przed ostatecznym rozpoznaniem choroby. Mogą to być zaburzenia węchu (ok. 90% chorych), odczuwanie bólu, zaburzenia psychiczne i zaburzenia snu.

Obecnie prowadzone są rozmaite badania nad leczeniem neuroprotekcyjnym. Objawy choroby Parkinsona można będzie powstrzymywać na etapie, gdy zanik neuronów w tzw. istocie czarnej mózgu nie postępuje szybko.

Wczesne objawy choroby Parkinsona

Objawy wczesne choroby Parkinsona to te, które w sposób zauważalny zaczynają utrudniać codzienne funkcjonowanie. Ruchy stają się powolne. Coraz większy kłopot sprawia ubranie się, mycie, pisanie czy niesienie pożywienia do ust. Obserwujemy problemy z węchem i pewną sztywność postawy. Zmienia się głos chorego, a także charakter pisma.

Wśród objawów choroby Parkinsona na tym etapie są również: zaparcia, odczuwanie mrowienia w stopie. Wczesne objawy choroby Parkinsona to także dyzartria – problemy z mową, która staje się niewyraźna, bełkotliwa. Poza tym – dysfagia: problemy z przełykaniem. Wszystko to często traktuje się jako „zwyczajne” objawy starzenia się, diety, reumatyzmu itp.

Objawy późne/ zaawansowane

W zaawansowanych objawach choroby Parkinsona mieścimy już objawy motoryczne. Pojawiają się po dłuższym czasie leczenia lewodopą (główny farmaceutyk podawany w tej chorobie od 1961 roku). Występują wtedy problemy z chodzeniem, z utrzymaniem prostej postawy ciała, drżenie spoczynkowe (charakterystyczne drgania dłoni leżącej np. na kolanie). Ruchy stają się powolne, oszczędne. Objawem choroby Parkinsona będzie tutaj niemożność zachowania równowagi. Twarz z kolei staje się „maskowata” – brak mimiki u chorego. Niemożliwe staje się podniesienie drobnych przedmiotów, zapięcie guzików itp.

W późnym stanie pojawiają się także objawy choroby Parkinsona otępienne. Szczególnie dotyczy to osób starszych, tych z późnym zachorowaniem, a także osób ze zdiagnozowaną wcześniej depresją. Pojawiają się problemy z pamięcią, nieustającymi próbami przypomnienia sobie czegoś itp.

Objawy wegetatywne

W wegetatywnym stanie objawy choroby Parkinsona to między innymi: ślinotok, łojotok, pocenie się. Pomimo gorąca, choremu jest zimno i na odwrót. Zwiększa się zapadalność na choroby układu oddechowego, ponieważ mniejsza ilość ruchu wpływa na niskie dotlenienie płuc. Objawem wegetatywnym choroby Parkinsona są też zaparcia, problemy z oddawaniem moczu, omdlenia i zasłabnięcia.

Zaburzenia wzrokowe

Wśród objawów choroby Parkinsona znajdują się też te związane ze wzrokiem:
halucynacje (wpływ leków): złudzenia, błędne wrażenie szczególnie w zmroku (coś wygląda jak coś innego); poczucie obecności kogoś/czegoś w pokoju.

  • podwójne widzenie
  • zaburzenia orientacji wzrokowo-przestrzennej (chory źle ocenia odległość przedmiotów itp.)
  • kłopoty z czytaniem
  • mrużenie oczu
  • nierozpoznawanie kolorów
  • suchość oka (z powodu rzadkiego mrugania, które z 16-18 razy na minutę spada do 1-2 na minutę)
  • rozmazany obraz
  • przymykanie oczu (z powodu drżenia mięśnia powieki).

Objawy nietypowe

Obok szerzej opisanych i obserwowanych objawów choroby Parkinsona, występują też niestety objawy nietypowe. Na przykład tzw. złośliwy zespół neuroleptyczny diagnozuje się u osób z diagnozą choroby Parkinsona, gdy odstawi się im gwałtownie główny lek – L-dopę. Objawami tego powikłania są: sztywność mięśniowa, gorączka, zaburzenia układu nerwowego i stanu psychicznego chorej osoby. Sztywność mięśniowa może być tak duża, że „blokuje” klatkę piersiową i trzeba wdrożyć mechaniczną wentylację. Mogą też pojawić się: oczopląs, dyzartria, napady drgawkowe, a nawet zawał serca.
Innym rzadszym objawem choroby Parkinsona może być zdiagnozowany czerniak. Chorzy z diagnozą Parkinsona powinni regularnie badać skórę u dermatologa.

Objawy psychiczne

Choroba Parkinsona znacząco obniża jakość życia starszej osoby. Do różnych dolegliwości towarzyszących starzeniu się organizmu, dochodzą problemy z koordynacją ruchów, mową, przyjmowaniem żywności. Jednak oprócz kluczowego „drżenia” itp., ważne są pozamotoryczne objawy choroby Parkinsona. Są często wykrywane wybiórczo, często źle leczone – to wpływa na frustrację i dezorientację rodziny bliskiego chorego, a sam cierpiący podupada na duchu.

Ogólnie rzecz biorąc – nagła i postępująca zmiana w życiu, prowadzi często do izolacji społecznej, pobytów w szpitalu czy ośrodkach leczenia. To wszystko wpływa na stan psychiczny chorego. Pojawiają się stany depresyjne. Chory może odmawiać kontaktu czy brania udziału w ćwiczeniach rehabilitacyjnych. Depresja dotyka ok. 30% pacjentów. Przyczyny leżą w niższym poziomie dopaminy w mózgu oraz świadomości pogorszenia jakości życia. Typowe objawy depresji w chorobie Parkinsona to na przykład:

  • słabsza mimika
  • spowolnienie ruchów
  • utrata apetytu
  • zaburzenia snu
  • apatia
  • problemy z pamięcią, koncentracją
  • poczucie beznadziei.

Bibliografia

Anna Maria Dobosiewicz, Szymon Kwiatkowski, Paulina Miętkowska i in.; Problemy motoryczne u osób z Chorobą Parkinsona / Motor skills problems in Parkinson Disease, Journal of Education, Health and Sport, 2017, 7(5), ss.470-485, www.researchgate.net/profile/Anna_Dobosiewicz/publication/317318746.pdf

Emilia Hercuń-Marchwiarz, Bartosz Marchwiarz; Zaburzenia snu u pacjentów z zespołem otępiennym oraz u ich opiekunów, Annales Academiae Medicae Silesiensis, 65 (5-6), 2011, ss. 23-27, http://yadda.icm.edu.pl

Anna Krygowska-Wajs; Przedkliniczny i wczesny okres choroby Parkinsona – diagnostyka i możliwości leczenia neuroprotekcyjnego, Polski Przegląd Neurologiczny, 2006, 2(4), ss. 177-182, https://journals.viamedica.pl/polski_przeglad_neurologiczny/article/view/20134

Krzysztof Pękala, Monika Ponichtera-Kasprzykowska, Tomasz Sobów; Rozpoznawanie depresji u pacjentów z chorobą Parkinsona za pomocą różnorodnych narzędzi diagnostycznych, Aktualności Neurologiczne, 2015 15 (4), ss. 2010-2016, http://psjd.icm.edu.pl/psjd/element/

J. Sławek; Drżenie w chorobie Parkinsona -rozpoznawanie i leczenie, Polski Przegląd Neurologiczny, 2017.
Tomasz Sobów, Jarosław Sławek; Zaburzenia poznawcze i psychiczne w chorobie Parkinsona, Wrocław, 2006,

Choroba Parkinsona Objawy
Rate this post

Ten wpis ma 0 komentarzy

Zostaw komentarz